تبلیغات شما اینجا حرف اخر ابزار وبلاگ
بستن تبلیغات [X]
تجزیه و تحلیل حوادث ناشی از کار - غلامرضا بخارایی

تجزیه و تحلیل حوادث ناشی از کار - غلامرضا بخارایی
پيوندهای روزانه

حادثه و مسئولیت مسئول ایمنی

سؤال :

جناب مهندس بخارایی ، من مسئول ایمنی در یک شرکت هستم ، درصورت بروز حادثه در یک کارگاه آیا ممکن است مسئول ایمنی شرکت هم مسئول باشد

پاسخ :

من قبلا ً به این سؤال پاسخ داده ام که به لحاظ اهمیت موضوع مجددا ً به اطلاع می رسانم که این سؤال شما بسیار کلی است و نمی توان به آن پاسخی کوتاه وصریح و منجزداد ، بدیهی است که هر شخصی در محیط کاری ، ممکن است مرتکب انجام فعل و یا ترک فعل و به عبارت دیگر بی احتیاطی و یا بی مبالاتی گردد که به موجب این رفتارش ، زمینه بروز حادثه ای فراهم آید ، لذا نمی توان گفت که در هیچ شرایطی ، مسئول ایمنی نباید پاسخگو باشد و نیزارزیابی اینکه درچه شرایطی باید پاسخگو باشد این خود مستلزم بررسی دقیق حادثه می باشد وهمانگونه که بارها در مطالب گوناگون نوشته ام ، هرحادثه ای نیز ویژگی های خاص خود را دارد و در ارتباط با سؤال شما ، تا ، تأثیر پذیری بروز حادثه از بی احتیاطی و یا بی مبالاتی مسئول ایمنی احراز نگردد به عبارت دیگر تا رابطه سببیت و یا رابطه علیت ، بین بی احتیاطی و یا بی مبالاتی مسئول ایمنی و حادثه رخ داده ، احراز نگردد ، نسبت دادن مسئولیت به مسئول ایمنی ، حسب مورد ، تمام و یا درصدی از تأثیر پذیری بروز حادثه از خطای وی ، موضوعیتی ندارد

اما درکُل ، توجه شما مسئول ایمنی به موارد زیر جلب میگردد

در فرایند بررسی یک حادثه کاری ، ابتدا باید عللی که بروز حادثه متأثر از آنها بوده است را احراز و کشف نموده و آنگاه به این مهم پرداخته شود که علل مذکور ناشی از انجام فعل و یا ترک فعل و به عبارت دیگر ، بی احتیاطی و یا بی مبالاتی کدام اشخاص بوده است و در پایان ، در صورت لزوم ، میزان تأثیر پذیری بروز حادثه از علل احراز شده مورد ارزیابی قرار گیرد

درارتباط با شما و وظایف شما ، درصورتیکه حادثه رخ داده ، صِرفا ًبه علت عدم اجرای مقررات از سوی کسانی باشد که قانونگذار ، اجرای آنها را به عهده آنان قرارداده است ، لذا مسئولیتی متوجه مسئول ایمنی نخواهد بود به ویژه اینکه بااستناد به ماده 9 آیین نامه به کارگیری مسئول ایمنی در کارگاهها ، قانونگذار ، وجود شما را رافع مسئولیت کارفرما نمی داند

ماده 9ـ مسؤوليت اجراي شرح وظايف مسؤول ايمني كه در اين آيين‌نامه ذكر گرديده به عهده كارفرما بوده و بكارگيري شخص يا اشخاص مذكور رافع مسؤوليت‌هاي قانوني كارفرما در قبال وظايف محوله براساس قانون كار و ساير قوانين و مقررات ديگر نخواهد بود.

در اینجا لازم است که شرح وظایف شما که در آیین نامه به کار گیری مسئول ایمنی در کارگاهها مصوب 94/2/19درج گردیده آورده شود

پیوست شماره ۱ـ شرح وظایف مسؤول ایمنی

  1. ۱٫ همكاري و تشريك مساعي با بازرسان كار.

  2. ۲٫ شناسايي و مستند نمودن آيين‌نامه‌ها و دستورالعمل هاي ايمني مرتبط با فعاليت كارگاه و پيگيري در خصوص انطباق كارگاه با قوانين مقررات مذكور

  3. ۳٫ شناسايي خطر، ارزيابي ريسك و تهيه برنامه‌هاي پاسخگويي و كنترل خطرات موجود در كارگاه.

  4. ۴٫ پيگيري برنامه‌هاي مربوط به اقدامات اصلاحي و بهبود شرايط ايمني در كارگاه و نظارت بر اجراي آنها

  5. ۵٫ تدوين برنامه عملياتي به منظور بازرسي مستمر از فرايند انجام كار و شرايط كار كارگران كارگاه در خصوص ايمني و مستند نمودن نتايج و اعلام به مديريت و پيگيري تصميمات مديريتي.

  6. ۶٫ ثبت آمار حوادث ناشي از كار و گزارش آن به اداره تعاون، كار و رفاه اجتماعي محل وهمچنين تجزيه و تحليل آنها به منظور جلوگيري از تكرار موارد مشابه.

  7. ۷٫ همكاري در زمينه نيازسنجي، آموزش و سنجش اثربخشي آموزش هاي ايمني كارگران كارگاه و همچنين انجام اقداماتي در زمينه فرهنگ‌ساز ي و اطلاع‌رساني موضوعات مرتبط با ايمني.

  8. ۸٫ نيازسنجي، نظارت بر خريد، آموزش، تحويل و استفاده از وسايل حفاظت فردي و همچنين بازديد و معاينه وسايل مذكور به جهت جايگزيني تجهيزات معيوب در كارگاه.

  9. ۹٫ نظارت بر نظم و ترتيب و آرايش مواد اوليه و محصولات و استقرار ماشين‌آلات و ابزار كار به نحو صحيح و ايمن و همچنين تشريك مساعي در تطابق صحيح كار و كارگر در محيط كار و همچنين نظارت بر مديريت تغيير در كارگاه

  10. ۱۰٫ تهيه ­­و تدوين دستورالعمل هاي ايمني و حفاظت فني براي تمامي دستگاه ها و ابزارها و نظارت بر رعايت دستورالعمل هاي مذكور

  11. ۱۱٫ شناسايي اعمال ناايمن به جهت ايراد تذكرات و تشويق و ايجاد انگيزه مناسب براي اعمال و رفتار ايمن در كارگران و پيشنهادات لازم در اين خصوص به كارفرما

  12. ۱۲٫ همكاري در تدوين رويه اجرايي آمادگي و مديريت بحران و واكنش در شرايط اضطراري و همچنين برگزاري مانورهاي آمادگي در شرايط اضطراري

  13. ۱۳٫ اعلام نظر در امور ايمني پيمانكاران بكار گرفته شده در كارگاه و ايجاد همكاري لازم و مناسب با پيمانكاران در جهت رعايت قوانين و مقررات ايمني توسط نامبردگان و ارائه گزارش به كارفرما

۱۴٫شركت در جلسات آموزشي و بازآموزي، همايش‌ها و جلسات مرتبط با موضوع ايمني و بهداشت در كارگاه

  1. ۱۵٫ پيگيري در جهت اخذ گواهينامه‌هاي ايمني لازم براي وسايل و تجهيزات مطابق با آيين‌نامه‌هاي مرتبط نظير ارت، ديگ بخار و

  2. ۱۶٫ تهيه MSDS مواد شيميايي مطابق فرمت‌هاي استاندارد و در دسترس قرار دادن آن براي افراد در معرض

  3. ۱۷٫ اخذ، مستند نمودن و بررسي گزارشات، شكايات و اعتراضات وارده در خصوص مسايل ايمني و ارجاع موضوع به كميته و افراد مسؤول در كارگاه براي تصميم‌گيري

  4. ۱۸٫ انجام ساير وظايف محوله در حوزه ايمني

***************************************************************

بنابراین شما باید توجهی ویژه ای به آنچکه در شرح وظایف شما آمده است داشته باشید البته نکته حایز اهمیت در اینجا جلب توجه کارفرمایان به ماده 9 آیین نامه مذکور است که در بالا ذکر گردید که چنین مقرر می دارد:

«ماده 9ـ مسؤوليت اجراي شرح وظايف مسؤول ايمني كه در اين آيين‌نامه ذكر گرديده به عهده كارفرما بوده و بكارگيري شخص يا اشخاص مذكور رافع مسؤوليت‌هاي قانوني كارفرما در قبال وظايف محوله براساس قانون كار و ساير قوانين و مقررات ديگر نخواهد بود.»

پس همانگونه که ملاحظه می گردد، به کارگیری شما مسئولین ایمنی ، رافع مسئوليت‌هاي قانوني كارفرما در قبال وظايف تعریف شده برای آنان ، براساس قانون كار و ساير قوانين و مقررات ديگر ، نخواهد بود که یکی از این مواد قانونی که در ارتباط با وظایف تعریف شده برای کارفرما در راستای ایجاد محیط کار ایمن برای کارگران می باشد ، ماده 91 قانون کار است که عینا ً درزیر درج می گردد

«ماده 91 : كارفرمايان و مسئولان كليه واحدهاي موضوع ماده ٨٥ اين قانون مكلفند براساس مصوبات شوراي عالي حفاظت فني براي تامين حفاظت و سلامت وبهداشت كارگران در محيط كار، وسايل وامكانات لازم را تهيه و در اختيار آنان قرار داده و چگونگي كاربرد وسايل فوق الذكر رابه آنان بياموزند و درخصوص رعايت مقررات حفاظتي و بهداشتي نظارت نمايند. افراد مذكورنيز ملزم به استفاده و نگهداري از وسايل حفاظتي وبهداشتي فردي و اجراي دستورالعملهايمربوطه كارگاه مي باشند.»

از سوی دیگر در ماده 6 آیین نامه کمیته حفاظت و فنی بهداشت کارمصوب 74/4/11اینچنین می خوانیم

«ماده 6: وجود كميته حفاظت فني و بهداشت كار و مسئولين حفاظت و بهداشت حرفه اي در كارگاه به‎هيچ‎ وجه رافع مسئوليت هاي قانوني كارفرما درقبال مقررات وضع شده نخواهد بود.»

بنابراین با توجه به کلیه موارد مندرج در بالا ، دانستیم که مسئوليت اجراي شرح وظايف مسئول ايمني كه در آيين‌نامه مربوطه ذكر گرديده به عهده كارفرما بوده و بكارگيري شخص يا اشخاصی در سمت شما، رافع مسؤوليت‌هاي قانوني كارفرما در قبال وظايف محوله براساس قانون كار و ساير قوانين و مقررات ديگر نخواهد بود

نکته مهم (1)

اما شما مسئولین ایمنی باید یک نکته بسیار مهم را از نظر دور نداشته باشید و آن اینکه حوادثی که در واحد ها به وقوع می پیوندد ، توسط کارشناسان با نظریات و استنباطات گوناگون از قوانین و مقررات مورد بررسی قرار میگیرد لذا در راستای هرچه بهتر عمل نمودن به وظیفه ای که به عهده گرفته اید همواره توجه خاصی به وظایفی که برای شما در آیین نامه مربوطه تعریف شده است داشته باشیدوتمام سعی و کوشش خود را در جهت مشخص نمودن و کشف کانون های خطر محل کار خود به کار گرفته و مراتب را جهت اطلاع کارفرما ، کتبا ً در کمیته حفاظت فنی و بهداشت کار و دیگر جلسات مربوطه منعکس نمایید و نُسَخِ مربوطه را محفوظ داشته باشید تا بتوانید درصورتیکه اگر روزی به دنبال وقوع حادثه ای ، شما به جهت عدم انجام وظیفه مربوطه مورد سؤال توسط کارفرما و یا کارشناس مربوطه قرارگرفتید ، مدارک حاکی از انجام وظیفه خود را ارایه نمایید

نکته مهم (2)

نکته مهم دیگری که شما مسئولین ایمنی باید به آن توجه داشته باشید این است که ، درمواقعی که شما اجازه انجام کاری را صادر می کنید ، ضروری است که به نکات مندرج درزیرتوجه دقیق بفرمایید

دراینگونه مواقع ، یعنی مواقعی که اجازه انجام کاری را صادر نموده اید ، یک نکته حایز اهمیت است و آن اینکه شما اجازه انجام کاری را صادر نموده اید که معنی و مفهوم آن این است که از نظر مقررات ایمنی همه جوانب در نظر گرفته شده است ونیزاینکه انجام کار مذکور که شما اجازه انجام آنرا داده ایدهیچ گونه مغایرتی با قوانین و مقررات ایمنی مربوط به کاری که صورت میگیردوجود ندارد و در اینجا به این مهم توجه کنید که ، درست است که قانونگذار وجود شما را رافع مسئولیت های کارفرما ندانسته است اما این در جایی است که صحبت از انجام وظایف قانونی شما که درشرح وظایف شما آمده است می باشد که این هم در جای خودش قابل تأمل بوده که تا چه میزان کارفرما باید متقبل و متعهد و پاسخگوی آن درصد از تأثیر پذیری بروز حادثه از عدم انجام وظایف و نیز کوتاهی شما در انجام وظایف شما باشد لذا صَرفنظر از این موضوع ، در اینجا در بحثی که مطرح است این است که شما مجوزانجام کاری را میدهید که بنا به تخصص ومهارت خود ، مجوز و اجازه و اعتباری را دریافت کرده اید که بنا به مجوز شما ، کاری را شروع می نمایند فلذا اگر حادثه ای به وقوع بپیوندد که متأثر از عدم مهارت شما در تشخیص کانون های خطر ، در کاری باشد که مجوز انجام آنراشما داده اید و تشخیص این کانون های خطر مؤثردربروز حادثه ، که تشخیص آنها از سوی شما ، قانونا ً و عرفا ً مورد انتظار بوده ، آنچنان پیچیده و مبهم ودور از دانش شما نبوده که متوجه نشوید ، بنابراین درصورتیکه بین این کانون های خطر که شما در تشخیص آنها کوتاهی کرده اید و حادثه رخ داده بتوان رابطه علیت احراز نمود ، در اینصورت ممکن است تکرار می کنم ممکن است این امر مستند استنباط بعضی کارشناسان ، مجدد عرض می کنم نه همه کارشناسان ، بلکه بعضی از کارشناسان ، مبنی بر تخصیص درصدی از مسئولیت به شما قرار گیرد بنابراین وقتیکه مجوز انجام کاری را صادرو یا تأیید می کنید ، توجه داشته باشید که منطبق با مقررات ایمنی مربوطه باشد و به عبارت دیگر توجه نمایید که مقررات ایمنی مربوطه ، درانجام کار اجازه داده شده توسط شما ، به دقت رعایت گردیده است واگرمسئولیت نظارت بر انجام آن را هم به عهده دارید دقیقا ً نظارت نمایید

در خاتمه مجددا ً تأکید می نمایم که وجود شما به هیچ عنوان رافع مسئولیت کارفرما نمی باشد و مسئولیت کارفرمای شما وپیمانکاری که کار رابه عهده گرفته ودیگر افرادی که قانونگذار برای هرکدام وظایفی را تعریف کرده است همه در جای خودش محفوظ است ، بحث مربوط به سؤال شما در مورد مسئولیت مسئول ایمنی واندک درصداز مسئولیتی است که بنا به استدلال بالا ، ممکن است تکرار می کنم ممکن است ، مستند استنباط بعضی از همکاران اینجانب درنسبت دادن درصدی ازتأثیر پذیری بروز حادثه به بی احتیاطی و یا بی مبالاتی شما ، به علت صدور مجوز انجام کاری در کارگاه که منطبق با موازین و مقررات ایمنی نبوده است قرار گیرد

بدیهی است که نظر دیگر کارشناسان می تواند متفاوت باشد

کارشناس غلامرضا بخارایی

_____________________________________

http://bokharaei.lineblog.ir/

_____________________________________

آدرس وب سایت http://masouliat.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.blog.ir/

_____________________________________

آدرس کانال تلگرام https://telegram.me/bokharaey

انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است

_____________________________________


برچسب ها : حوادث کارگری ، بخارایی ، حوادث ناشی از کار ، حوادث کاری ، حادثه کاری ، مسئولیت کارفرما ، مسئولیت کارگر ، قصورکارفرما ، قصور کارگر ، مسئولیت پیمانکار ، حادثه کارگاه ، حوادث کارگاهی ، مسئول ایمنی ،
[ پنجشنبه 27 ارديبهشت 1397 ] [ 17:40 ] [ غلامرضا بخارایی ] [14 بازدید]

بنام خدا

بررسی حوادث در کارگاهها

قبل از پرداختن به موضوع بررسی حوادث در کارگاهها ،ذکر این نکته حایز اهمیت است که تمامی مطالبی که در اینجا درارتباط با تعیین تقصیرو مقصر مطرح میگردد ِصرفا ًمبتنی بر استنباط کارشناسی از مواد قانونی و مقررات تخصصی و فنی مربوطه میباشد وبه هیچ عنوان مبتنی بر قواعد حقوقی وفقهی حاکم بر تعیین تقصیر ومقصر و موجبات ضمان ونیز اینکه اینگونه تقصیرها ضمان آور میباشند یا خیر ، نمیباشد زیرابا توجه به وظایف تعریف شده برای کارشناس ، وی مكلف به ارایه نظریه كارشناسی موجه و صریح و منجز و مستدل میباشدو درصورت لزوم ، محدود به استفاده از مواد قانونی و مقررات تخصصی وفنی مربوط به موضوع کارشناسی ارجاع شده به وی میباشدتا این امر یاری بخش او در انتساب مسئولیت به اشخاصی که بروز حادثه متأثر از بی احتیاطی و یا بی مبالاتی آنان تشخیص داده می شود باشد ونیز اینکه این انتساب مسئولیت مبتنی برمقررات فنی و تخصصی مربوطه صورت گرفته باشد

همچنین قبل از پرداختن به اصل موضوع ،لازم به تذکر است که ما کارشناسان در نظرات کارشناسی خود باید از به کارگیری کلماتی از قبیل تقصیر و مقصر پرهیزنماییم زیرا مهمترین موضوعی که در اعلام مقصر مطرح است احراز رابطه سببیت ویا رابطه علیت بین خطای جزایی ویا فعل زیانبار وزیان وارده از نقطه نظر فقهی و حقوقی میباشد که این مهم از وظایف کارشناسان نمیباشد مضافا ًاینکه ضمان آور بودن تقصیر اعلام شده از سوی کارشناس كه بایداز شرایط ضمان تسبیب بر خوردار باشد نیز از مباحث پیچیده حقوقی وفقهی است که این نیز در صلاحیت کارشناسان نبوده که این موارد ونیز مسایل بسیار دیگری ضرورت انطباق نظریه کارشناس که وجه طریقیت داردرا با قواعد حقوقی وفقهی مربوطه توسط مرجع تصمیم گیرنده، قبل ازاتخاذ تصمیم غیر قابل انکار میسازد بنابراین باید توجه داشت كه به کارگیری کلمه مقصر و تقصیر توسط كارشناس ِصرفاً دلالت بر مفاهیم عرفی وکارشناسی از بُعد ومنظرفنی داشته و به هیچ عنوان مفاهیم حقوقی وفقهی منظرنظر نمیباشد كه به همین دلیل پیشنهاد میگرددکه در بررسی حوادث در کارگا هها پس از ذکر علل فنی مؤثر در بروز حادثه در صورتیکه مقام ارجاع دهنده کارشناسی ، خواسته باشد که مقصر یامقصرین و نیز میزان درصد تقصیر مشخص شودكارشناس بررسی كننده حوادث در كارگاهها به جای اعلام اینکه فلان شخص به چه میزان مقصر است، به طور مثال اعلام نماید که ،بروز حادثه «ذكرعدد»درصد متأثر ازعدم رعایت ماده «ذكر شماره ماده »از آئین نامه «ذكر نام آئین نامه» بوده است و یا اینكه بروز حادثه 000درصد متأثر از بی احتیاطی فلانی (با ذكر دلایلی كه دلالت بر بی احتیاطی وی نماید ) بوده است بدین معنی که حتی المقدوراز به کارگیری کلمات مقصر و تقصیر خوداری به عمل آمده وبه جای آن به تشریح میزان متأثر بودن وقوع حادثه از خطاهای منتسب به اشخاص با ذكرنظامات دولتی و مقررات مربوطه و یا خطاهای آنان مبتنی بر استدلال قوی پرداخته شودوآنگاه مقام ذیصلاح نظریه كارشناسی ارایه شده را ازجهات امور موضوعی از قبیل احراز رابطه سببیت واینكه شرایط ضمان تسبیب رعایت گردیده ويا لحاظ نمودن سبب مقدم در تأثيرو000مورد مداقه قرارداده تادر نهایت مقصر و تقصیراعلام شده منطبق با قواعد حقوقی و فقهی مربوطه باشد

اکنون به طور بسیار مختصربه اصل موضوع مورد نظرمیپردازیم

عمده مواد قانونی که در انتساب مسئولیت به کارفرما و یا به عبارت دیگر دراعلام تأثیر پذیری حادثه از عدم رعایت مقررات از سوی کارفرما مستند استنباط کارشناس است مواد 91و95 قانون کارکه عینا ً درذیل خواهد آمد می باشد

ماده 91قانون کار:«کارفرمایان ومسئولان کلیه واحد های موضوع ماده 85 این قانون مکلفند بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت وسلامت وبهداشت کارگران در محیط کار ،وسائل وامکانات لازم را تهیه ودراختیار آنان قرار داده وچگونگی کاربرد وسائل فوق الذکر را به آنان بیاموزند ودر خصوص رعایت مقررات حفاظتی وبهداشتی نظارت نمایند 0 افراد مذکور نیز ملزم به استفاده ونگهداری از وسائل حفاظتی وبهداشتی وفردی واجرای دستورالعمل های مربوطه کارگاه میباشند»

ماده95 : «مسئولیت اجرای مقررات وضوابط فنی وبهداشت کار برعهده کارفرما یا مسئولین واحد های موضوع ذکر شده در ماده 85 این قانون خواهد بود0 هر گاه براثر عدم رعایت مقررات مذکور از سوی کارفرما یا مسئولین واحد ،حادثه ای رخ دهد ، شخص کارفرما یا مسئول مذکور از نظر کیفری و حقوقی ونیز مجازاتهای مندرج در این قانون مسئول است»

همانگونه که ملاحظه میگردد در ماده 91قانون کارِصراحتا ًسه وظیفه برای کارفرما مقررگردیده است وظیفه اول اینکه موظف است بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت فنی برای تأمین حفاظت و سلامت وبهداشت کارگران در محیط کار، وسایل و امکانات لازم را تهیه و دراختیارآنان قرار دهد و وظیفه دوم آنان این است که چگونگی کاربرد وسایل فوق الذکررا به آنان بیاموزند ووظیفه سوم اینکه در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی نظارت نمایند بنابراین به ِصرف تهیه امکانات ووسایل مربوطه، از کارفرما رفع مسئولیت نگردیده بلکه متعاقب تهیه وسایل مربوطه، باید اطمینان حاصل نمایند که وسایل مذکور در اختیار کارگران قرار گرفته وعلاوه براینکه باید به کارگران آموزش چگونگی کاربرد وسایل مذکور رابدهند باید در خصوص رعایت مقررات حفاظتی و بهداشتی توسط آنان نیزنظارت صحیح و کافی به عمل آورند

در ارایه نظرات کارشناسی باید توجه ویژه ای به این مهم مبذول داشت که آیا كارشناس در انتساب مسئولیت به اشخاص، مقرره مربوطه كه از مصوبات شورایعالی حفاظت فنی میباشد را درنظریه خود ذكر نموده است یاخیر ودر صورت عدم ذكرمقررات مربوطه دلایل متقن و مستدل كه حاكی از قابل انتساب بودن مسئولیت ، به شخصی که مسئول شناخته شده است را بيان داشته است لذااینکه بعضا ً در نظريه كارشناسی اعلام میگردد که این حادثه به علت شرایط نا ایمن محیط کار به وقوع پیوسته است بی آنکه به مقرراتی که به علت عدم رعایت آنهااز سوی کارفرمامنتج به این شرایط ناایمن گردیده اشاره ای شده باشد، از نظر اینجانب نمیتوان این نظریه را از مصادیق نظریه متقن ومنجزوصریح وبدون ابهام تلقی نمود مضافاًاینکه اینگونه نظرات کارشناسی میتواند زمینه ارائه نظريه سلیقه ای را نیزفراهم آورد زیرا شرایطی كه برای یك كارشناس نا ایمن مینماید ممكن است برای كارشناس دیگری ایمن تلقی گرددالبته در توجیه این اشكال اینگونه استدلال میشودکه مقررات ایمنی تمامی موارد و موضوعات را پوشش نمیدهد که در پاسخ باید گفت که این امر نمیتواند رافع مسولیت كارشناس درتعیین وذكرمقرراتی كه عدم رعایت آنها موجبات بروز حادثه را فراهم نموده است باشد زیرا اگر چه در امور کیفری باید از تفسیر موسع خوداری و روش تفسیر مضیق را به کار گرفت ولی از آنجائیکه در عصری که درآن به سرمی بریم گستردگی انواع و اشکال مختلف ماشین آلات صنعتی و تحولات سریع درابداع و اختراع آنها واختلاف در نحوه کاربا آنها و اجزاء سازنده آنها به قدری سریع است که نبایدتدوین و تصویب مقررات و آیین نامه ها ی مربوطه رابا ذکر نام هر دستگاه وتعیین حفاظ های آن ونحوه کار ایمن با آنرابا ذکر ریزه کاریهای مربوطه انتظار داشت مگراینکه درواقع دستگاه جدید هیچ گونه تطابقی با دستگاههای قبلی نداشته و مقررات ویژه خود را بطلبد لذا کارشناس باید از دانش و بینش و آگاهی وتجربه کافی در امر کارشناسی ارجاع شده به وی برخوردارواشراف کافی ولازم به مقررات مربوط به موضوع کارشناسی را داشته باشد تا ماشین آلاتی را که از نحوه کارکرد ومشخصات فنی ونیز ویژگی های مشابهی بر خوردارهستند واز نقطه نظر کارشناسی میتوانندموضوع حكم مقررات ایمنی مشابهی باشند رامشخص نموده وآنگاه با استدلال قوی کارشناسی مبنی براینکه (بنا به دلایلی که اعلام مینماید) دستگاه مورد نظرازمصادیق موضوع حکم ماده 000 از آئین نامه 000 است ،ضوابطی را كه با رعایت نشدنش وقوع حادثه محقق گردیده تبیین نماید و اگر چنین چیزی نیز مقدور نگردید باید در نظریه وی تعیین خطای جزایی وانتساب آن به اشخاص (حقیقی و حقوقی) برشالوده و اساس و بنیانی نهاده شده باشدکه عرفا ً مقبول افتاده وغیر قابل انكار باشد مَخلص كلام اینكه آنچه که حائز اهمیت میباشد مستدل بودن نظریه کارشناسی است زیرا به جرئت میتوان گفت که هیچ ویژگی وخصیصه ای به اندازه مستدل بودن نظریه کارشناس به آن غنا وقوت واقتدار و صلابت نمیبخشد ، شالوده هر نظریه کارشناسی که بر مبنای استدلال قوی و برهانی روشن پایه ریزی شده باشد از وجاهت بیشتری بر خوردار بوده ومیدان را برای استدلال دیگران در رد نظریه وی تنگتر میسازدزیرااگر نظریه کارشناسی بدون استدلال و یا با استدلال ضعیف ارائه گردد بدیهی است که دراین نظریه اغراض گوناگونی را میتوان مستتر نمود و تضییع حقوق وآشفتگی های فراوان ونیز اطاله دادرسی را در پی خواهد داشت و این حقیقت را نمیتوان کتمان نمودکه از جمله دلایل عمده در اختلاف نظریات فاحش کارشناسی در یک مورد خاص ،ضعف در استدلال میباشد زیرا وقتی نظریه بدوی مبتنی بریک استدلال قوی منبعث ازقوانین ومقررات فنی وتخصصی موضوعه مربوطه و با لحاظ نمودن جمیع جهات مرتبط باموضوع باشد ، زمینه برای ارائه نظریه کارشناسی جدید با استدلال جدید دررد نظریه قبلی ویا ارائه نظریه ای با اختلاف فاحش با نظریه قبلی فراهم نخواهدآمد مگر اینکه بدون دلیل وبرهان نظریه جدیدی ارائه گردد

از جمله مواردی که در انتساب مسئولیت به کارفرما که همیشه زمینه ساز اعتراضات شدیدی از سوی کارفرمایان بوده است مسئله مسئول نمودن آنان به علت عدم نظارت میباشد و همانگونه که ملاحظه می گردد در ماده 91 قانون کار مرزی برای این نظارت تعریف نشده است بنابراین بستر ارایه نظریات و استنباط سلیقه ایی کارشناسی را برای کارشناسان فراهم می آورد که در اینجا لازم است که بسیار مختصر جهت تبیین موضوع به آن پرداخته شود

با عنایت به تعریف نظارت که در واقع قانون گذار مراقبت کارفرما را در اجرای امور در کارگاه خواستار شده است بنابراین باید توجه داشت در صورتی عدم نظارت کارفرما قابل استنباط است که عدم رعایت نظامات دولتی مربوطه ویا انجام کارهای ناایمن در کارگاه به صورت روال در آمده که مدت زمان آن نیز به میزانی است که بتوان عدم نظارت کارفرما را استنباط نمودونیزدر صورت کوتاه بودن مدت زمان آن باز قابل استناد به عدم نظارت کارفرماباشد که مورد اخیرالذکرباید با استدلال قوی در نظریه اثبات گردد و درصورتیکه کارفرما مدعی این امر گردد که نظارت کافی را به عمل آورده و این حادثه دیده بوده است که در غیاب وی رعایت مقررات لازم را ننموده است با توجه به اینکه ِاعمال نظارت از سوی وی امری وجودی است لهذا با ید با ارایه مدارک لازم آن رااثبات نماید اما نباید از نظر دورداشت که با توجه به اینکه در مسایل کیفری برای اقناع وجدان به کارگیری سیستم دلایل معنوی نسبت به بکارگیری سیستم دلایل قانونی از ارجحیت ویژه ای برخوردار است لذاكارشناس نباید ِصرفا ًبه مدارک ارایه شده و یا عدم ارایه مدارک از سوی اصحاب دعوی بسنده نموده،بلکه باید شگردهای خاص کارشناسی که ثمره مطالعه و تجربه ودانش و پژوهش و کنکاش ها میباشدرا در راستای احراز حقایق به كار گيرد

شایان ذكر است كه در بررسی حوادث در کارگاهها باید توجه داشت درصورتیکه خطای جزایی و یا فعل و یا ترک فعل اشخاص (حقیقی و حقوقی) رابطه سببیت و یا رابطه علیت بین سیستم حاکم در کارگاه که النهایه به کارفرما ختم میشودرا باحادثه و یا زیان وارده قطع نماید در اینصورت نمیتوان کارفرما را مسئول دانست مگراینکه بتوان اثبات نمود که خطای جزایی اشخاص قطع كننده رابطه سببیت به نوعی منبعث از خطای جزایی کارفرما بوده است که در اینصورت باید میزان تأثیر پذیری بروزحادثه را از خطایی جزایی هر کدام مشخص نمود که این مقاله را مجال بحث پیرامون این موضوع نیست که امید است در آینده طی مقاله مبسوطی به آن پرداخته شود

نکته مهمی که نباید در بررسی حوادث در کارگاهها ومتعاقب آن انتساب مسئولیت یا سبب حادثه سازبه مسئول و یا مسبب حادثه فراموش گردد توجه به این امر است که حادثه دیده تبعیت اقتصادی وتبعیت حقوقی از چه شخصی دارد زیرا بسیار اتفاق می افتد که قرارداد کاری حادثه دیده با یک شرکت تأمین كننده نیروی انسانی است و شرکت مذکور، وی را در یک شرکت طرف قرارداد خود به کار گمارده است به عبارت دیگر حادثه دیده تبعیت اقتصادی از شرکت تأمین كننده نیروی انسانی دارد یعنی از آن شرکت دستمزد خود را دریافت می نماید ولی تبعیت حقوقی وی ازکارفرمای شرکتی است که در آن به کار گمارده شده است به عبارت دیگربنا به دستور کارفرمای شرکت اخیرالذکر کار می کند البته باید توجه داشت که حضور کارگر در محیط کاری که دچار حادثه شده است بنا به دستور شرکت تأمین کننده نیروی انسانی بوده که کارگر قرارداد کاری با آن شرکت داشته وبنا به دستورهمان شرکت تأمین کننده نیروی انسانی درمحل کاری که دچار حادثه شده به کار گمارده شده است و نیز ممکن است در بررسی یک حادثه مواجه با این امر گردیم که یک پیمانکار همراه با کارگران خود کاری را در یک شرکت به پیمان میگیرد که در اینصورت حادثه دیده هم تبعیت اقتصادی وهم تبعیت حقوقی از پیمانکار آن شرکت داردلذا در اینگونه شرایط باید پس از مشخص گردیدن اینکه تبعیت حقوقی و اقتصادی حادثه دیده ازچه شخص ویا اشخاصی میباشد و بررسی اینکه سبب حادثه زا ( دستگاه و ... ) متعلق به چه شخصی است ودرقرارداد های منعقده ، هر کدام از این اشخاص در راستای اجرای مقرراتی كه عدم اجرای آنهاموجبات بروز حادثه را فراهم نموده است چه تعهداتی را متقبل گردیده اند و نیز قانون گذار برای هر كدام از آن اشخاص چه قوانین و مقررات امری كه غیر قابل واگذاری به سایر اشخاص میباشد را تكلیف نموده است ، نسبت به احراز علل و عوامل مؤثر در بروز حادثه پرداخته شود

اما همانگونه که مشاهده میگردد در ماده91قانون کار برای کارگران نیز دو وظیفه مقررگردیده است اول اینکه آنان ملزم به استفاده ونگهداری از وسایل حفاظتی و بهداشتی و فردی میباشند و دوم اینکه ملزم به اجرای دستورالعملهای مربوطه کارگاه نیز میباشند بنابراین در بررسی حوادث ناشی از کار باید دقت کافی وتوجه دقیقی به عمل آورد تا مشخص گردد که کارفرما چه میزان از وظایف تعریف شده برای وی در ماده 91 قانون كار را به مرحله اجرا گذاشته و درصورتیکه مشخص گردد به علت ناکافی بودن اجرای وظایفش حادثه رخ داده است آنگاه با دقت نظرو بررسی دقیق اینکه کارگر نیز تا چه اندازه ای نسبت به وظایف تعریف شده برای وی در ماده قانونی بالا در برابر اقداماتی که کارفرما صورت داده متعهدانه عمل نموده است ،‌ میزان تأثیر پذیری بروز حادثه را از تخلفات هر دو مشخص نموده در این صورت در راستای جلوگیری از تضییع حقوق هر کدام از آنان می توان در تعیین میزان تأثیر پذیری بروزحادثه از خطا های آنان، استنتاج واستنباط کارشناسی نسبتا ً درستی داشت

با این حال بدیهی است که علیرغم همه مطالب عنوان شده در بالا گزارش کارشناس وجه طریقیت داشته نه موضوعیت فلذا تصمیم نهایی در تعيین مقصر با مقامات ذیصلاح میباشد

غلامرضا بخارایی

کار شناس رسمی دادگستری – حوادث ناشی از کار

http://bokharaei.lineblog.ir/

_____________________________________

آدرس وب سایت http://masouliat.ir/

آدرس وبلاگ http://bokharaei.blog.ir/

_____________________________________

آدرس کانال تلگرام https://telegram.me/bokharaey

انتشار مطالب با ذکر منبع بلامانع است

_____________________________________

[ چهارشنبه 5 ارديبهشت 1397 ] [ 13:07 ] [ غلامرضا بخارایی ] [21 بازدید]
.: Weblog Themes By pichak :.

درباره وبلاگ

غلامرضا بخارایی
کارشناس رسمی دادگستری در رشته حوادث ناشی از کار
پست الکترونیک : gh.bokharaei@gmail.com
آرشيو مطالب
آمار سایت
افراد آنلاین : 1
بازدید امروز : 2
بازدید دیروز : 9
هفته گذشته : 73
ماه گذشته : 241
سال گذشته : 5143
کل بازدید : 13810
کل مطالب : 138
نظرات : 0
امکانات وب